| Dane | |
|---|---|
| Pełne nazwisko | Karl Ernst Adolf Anderssen |
| Urodzenie | 6 lipca 1818, Wrocław |
| Śmierć | 13 marca 1879, Wrocław |
| Zawód | szachista, nauczyciel |
| Wykształcenie | matematyka i filozofia, Uniwersytet Wrocławski |
| Kariera szachowa | |
| Najważniejsze | zwycięzca turnieju w Londynie (1851), nieoficjalny mistrz świata 1851–1858 |
| Słynne partie | „Nieśmiertelna” vs L. Kieseritzky; „wiecznozielona” vs J. Dufresne |
| Ranking | Chessmetrics: 1. miejsce, sierpień 1870 (2744) |
| Pochówek | Cmentarz Osobowicki, przeniesiony z ul. Ślężnej; tablica na płycie z 2003 |
| Upamiętnienie | turniej we Wrocławiu od 1992 |
Adolf Anderssen zasłynął jako czołowy szachista połowy XIX wieku. Jego styl gry i spektakularne poświęcenia figur przyniosły mu międzynarodową sławę po zwycięstwie w londyńskim turnieju z 1851 roku.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się i zmarł we Wrocławiu. Ukończył Gimnazjum św. Elżbiety w rodzinnym mieście, a następnie studiował matematykę i filozofię na Uniwersytecie Wrocławskim. Po studiach pracował jako nauczyciel w różnych szkołach niemieckich; uczył matematyki i języka niemieckiego.
W 1851 powrócił do Wrocławia i podjął pracę w Gimnazjum im. Króla Fryderyka II. W 1856 został tam mianowany profesorem. Przez większą część życia łączył działalność pedagogiczną z karierą szachową.
Kariera szachowa i słynne partie
Naukę gry w szachy rozpoczął jako dziecko, ale dopiero w dorosłym życiu zwrócił na siebie uwagę środowiska. W 1842 roku opublikował kilka problemów szachowych, a cztery lata później został zatrudniony przez wydawcę czasopisma Schachzeitung. Remis z Danielem Harrwitzem w 1848 roku przyczynił się do zaproszenia Anderssena na turniej w Londynie.
W 1851 roku wystąpił w pierwszym międzynarodowym turnieju w Londynie, który rozgrywano systemem pucharowym. Organizatorzy zaoferowali mu pomoc w kosztach podróży; Anderssen pojechał i wygrał turniej. Najsłynniejsza partia z tego turnieju — przeciwko Lionelowi Kieseritzky'emu — przeszła do historii jako „Nieśmiertelna” ze względu na serię poświęceń figur. Rok później w Berlinie rozegrał kolejną pamiętną partię przeciwko Jeanowi Dufresne, określaną jako „wiecznozielona”.
Mecze z Morphym i Steinitzem oraz późniejsze sukcesy
W 1858 roku Paul Morphy pokonał Anderssena w meczu rozegranym w Paryżu: Morphy wygrał siedem partii, Anderssen odniósł dwie wygrane i zanotowano dwa remisy. W drugiej części meczu Anderssen eksperymentował z nietypowym posunięciem otwarcia 1.a3, które później nazwano jego imieniem; nie przyniosło ono jednak przemiany wyników.
W 1861 Anderssen wygrał w Londynie pierwszy duży turniej rozgrywany systemem kołowym, zdobywając dwanaście punktów na trzynaście partii i pokonując m.in. Wilhelma Steinitza. W 1866 roku spotkał się ze Steinitzem w meczu, w którym przegrał osiem partii i wygrał sześć; w meczu nie padł żaden remis. Do późniejszych znaczących rezultatów należą zwycięstwo w silnie obsadzonym turnieju w Baden-Baden (1870) oraz drugie miejsce w Lipsku (1877), osiągnięte w wieku pięćdziesięciu dziewięciu lat.
Pochówek, pamięć i oceny rankingowe
Zmarł w 1879 roku i początkowo pochowano go na cmentarzu przy ulicy Ślężnej. Po likwidacji tego cmentarza grób przeniesiono do alei głównej Cmentarza Osobowickiego, gdzie zachował się do dziś; na płycie grobowej umieszczono tablicę upamiętniającą w 2003 roku. Według systemu Chessmetrics w sierpniu 1870 roku osiągnął najwyższy historyczny ranking — 2744 punktów i 1. miejsce na świecie.
