| Dane | |
|---|---|
| Urodzenie | 3 września 1951 |
| Miejsce urodzenia | Wrocław |
| Zawód | powieściopisarz, scenarzysta, reżyser |
| Wybrane informacje | |
| Najważniejsze powieści | Rien ne va plus; Fabryka muchołapek; Rewers; Bezdech |
| Tłumaczenia | francuski, niemiecki, hebrajski, czeski, węgierski, rosyjski, słoweński |
| Wybrane nagrody | Nagroda Fundacji im. Kościelskich; Złote Lwy; Orzeł (najlepszy scenariusz) |
Andrzej Bart zadebiutował w literaturze i stopniowo rozwijał też działalność filmową i radiową. Jego proza obejmuje powieści poruszające motywy historyczne i egzemplifikujące los indywidualny wobec dramatów XX wieku.
Jak zaczął karierę literacką?
Młodość poświęcił na pisanie powieści Rien ne va plus, opowieści o Polsce widzianej oczami cudzoziemca. Ze względów politycznych książka długo nie mogła się ukazać. Wydano ją w 1991 roku i natychmiast otrzymała Nagrodę Fundacji im. Kościelskich, a w Polsce ukazała się w kilku nakładach.
Jakie motywy pojawiają się w jego powieściach?
W powieściach Bart często sięga po tematy historyczne i moralne dylematy jednostki. W "Pociągu do podróży" (1999) śledzi losy dwóch bohaterów cofniętych do roku 1900 z zadaniem zabicia młodego Adolfa Hitlera. Pod pseudonimem Paul Scarron Jr. napisał kryminał metafizyczny "Piąty jeździec Apokalipsy" (1999).
W "Don Juan raz jeszcze" (2006) bohater, stary Don Juan, opuszcza klasztor i wyrusza na ostatnią przygodę; książka była nominowana do Nagrody Literackiej Nike i Nagrody Literackiej Gdynia. "Fabryka muchołapek" (2008) opowiada o Chaimie Rumkowskim i dotarła do finału Nagrody Literackiej Nike oraz do nominacji Gdyni. W "Rewersie" Bart przywraca jedną z postaci z wcześniejszej powieści, a w "Bezdechu" ukazuje los słynnego reżysera wracającego po wypadku samochodowym. W ostatnich latach wydał m.in. "Dybuk mniemany" i "Śmierć głośna, śmierć cicha".
W jakich językach ukazywały się jego książki?
Powieści Andrzeja Barta tłumaczono na kilka języków europejskich. Przekłady obejmują edycje francuskie i niemieckie, a także tłumaczenia na hebrajski, czeski, węgierski, rosyjski i słoweński. Najczęściej tłumaczoną jego książką jest "Fabryka muchołapek".
Jak wyglądała jego działalność filmowa i radiowa?
Bart napisał scenariusz do filmu fabularnego "Rewers" (2009). Film otrzymał Złote Lwy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni i został polskim kandydatem do Nagrody Akademii Filmowej. Za "Rewers" otrzymał także nagrody na festiwalach w Seattle i Moskwie oraz Orła za najlepszy scenariusz.
Tworzył też filmy dokumentalne i słuchowiska radiowe. Jest autorem scenariuszy i reżyserem cyklu filmów dokumentalnych (m.in. "Eva R.", "Hiob", "Marian Brandys") oraz scenarzystą i producentem filmu dokumentalnego "Radegast". Słuchowisko i film telewizyjny "Boulevard Voltaire" zdobyły nagrody na Festiwalu Dwa Teatry w Sopocie. Radiowe i telewizyjne realizacje "Bezdech" przyniosły mu kilka wyróżnień na festiwalach, a odtwórca głównej roli w "Bezdechu" — Bogusław Linda — zdobył nagrodę aktorską na festiwalu w Brazylii.
Jakie otrzymał nagrody?
W 1991 roku otrzymał Nagrodę Fundacji im. Kościelskich za "Rien ne va plus". Za scenariusz "Rewersu" zdobył Złotą Kaczkę miesięcznika "Film" oraz Polską Nagrodę Filmową Orzeł. W 2010 roku otrzymał Doroczną Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jego radiowe i telewizyjne realizacje zdobywały nagrody na festiwalach Dwa Teatry i innych przeglądach. W 2023 roku otrzymał Nagrodę Złoty Ekslibris Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi za powieść "Śmierć głośna, śmierć cicha".
