Bastion Sakwowy to zachowany element systemu obronnego miasta zbudowany na miejscu średniowiecznej bramy, zwanej Bramą Sakwową. Obiekt zajmuje południowo‑wschodni narożnik dawnych fortyfikacji Wrocławia i wyróżnia się pozostałościami kazamat, nadszańców oraz historycznymi zabudowaniami na wzgórzu.
Jaka jest historia Bastionu Sakwowego?
Bastion wzniesiono w 1571 jako element fortyfikacji w stylu szkoły nowowłoskiej według projektu Hansa Schneidera. Konstrukcja miała kazamaty, nadszańce i działobitnie barkowe; w 1593 pełniła funkcję prochowni. W XVIII wieku dobudowano płaszcz ziemny i kontrgardę.
Po wydarzeniach początków XIX wieku, gdy polecono likwidację wrocławskich umocnień, projektowano adaptację bastionu na cytadelę. Ostatecznie obiekt włączono w miejską promenadę i przekształcono we Wzgórze Sakwowe według projektu Johanna Friedricha Knorra. W 1867 roku postawiono na wzgórzu belweder i wieżę; miejsce znane było też pod niemiecką nazwą Liebichs Höhe. Podczas oblężenia Festung Breslau w 1945 kazamaty służyły jako schron komendanta twierdzy.
Skąd nazwa Wzgórze Partyzantów?
Po 1945 wzgórze otrzymało najpierw nazwę „Wzgórze Miłości”. Od 1948 roku powszechnie używano nazwy Wzgórze Partyzantów, jednak była to nazwa nieoficjalna. W 2024 roku nazwa została urzędowo zmieniona na Bastion Sakwowy.
Co znajduje się na wzgórzu i jak zmieniało się jego wykorzystanie?
Na szczyt prowadzą ścieżki od północy i zachodu, drogę do zabudowań umożliwia dojazd od ul. Nowej, a od strony południowej widoczne są reprezentacyjne schody od ul. Piotra Skargi. Schody te uległy katastrofie budowlanej w 1967 roku; remont galerii i schodów wykonano w latach 1973–1974.
W zabudowaniach na wzgórzu mieściły się różne funkcje. W budynku na szczycie, zwieńczonym pozostałością wieży widokowej, działało obserwatorium astronomiczne i siedziba Towarzystwa Miłośników Astronomii. W dawnych kazamatach krótko funkcjonował oddział Muzeum Historycznego. Po 1990 roku obiekty przywrócono do użytku komercyjnego — przez wiele lat wprowadzano kluby, restauracje i lokale rozrywkowe, które zmieniały się co pewien czas.
Miasto podpisało 1 czerwca 1990 r. 40‑letnią umowę dzierżawy z firmą Retropol na użytkowanie wzgórza (do 1 czerwca 2030 r.). W związku z zarzutami nieużytkowania terenu zgodnie z umową miasto wytoczyło pozew; wyrokiem z 5 stycznia 2017 r. sąd nakazał rozwiązanie umowy i wydanie nieruchomości miastu.
Jak wyglądały prace remontowe w ostatnich latach?
W latach 2022–2024 prowadzono prace konserwatorskie i remontowe na wzgórzu. Wyremontowano pawilon perystylowy, kolumnadę, plac z fontanną, ścieżki oraz skarpy. W pawilonie zaplanowano otwarcie restauracji, a w obrębie kolumnady przewidziano kawiarnię.
Miasto zapowiedziało kolejny etap prac obejmujący remont zabytkowych toalet, budynku dawnego obserwatorium astronomicznego oraz dawnego schronu. Remonty mają przywrócić części obiektu jego funkcje publiczne i usługowe po dłuższym okresie ograniczonego zagospodarowania.
Informacje praktyczne
- Adres: Nowa, 52-007 Wrocław — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,5 (5 013 opinii)
