Muzeum Narodowe we Wrocławiu gromadzi przede wszystkim dzieła malarstwa i rzeźby, z silnym naciskiem na sztukę z obszaru Wrocławia i Dolnego Śląska. Kolekcja obejmuje wszystkie dziedziny sztuki i liczy ponad 200 000 obiektów. Instytucja funkcjonuje w gmachu głównym oraz w trzech oddziałach.
Jak rozwijała się instytucja?
Przodkami dzisiejszego muzeum były XIX-wieczne placówki: założone w 1815 r. Królewskie Muzeum Sztuki i Starożytności oraz późniejsze śląskie muzea sztuk pięknych i rzemiosła artystycznego. Podczas II wojny światowej część zbiorów wywieziono i zabezpieczono, ale spora ich część uległa zniszczeniu, rozproszeniu lub została zagrabiona.
Po wojnie, gdy Wrocław znalazł się w granicach Polski, powołano nowe muzeum o profilu polskim. Instytucję założono 1 stycznia 1947, a otwarto dla publiczności 11 lipca 1948. Muzeum kilkakrotnie zmieniało nazwę — zaczęło jako Muzeum Państwowe, w 1950 przyjęto nazwę Muzeum Śląskie, a w 1970 placówka otrzymała status Muzeum Narodowego. W kierownictwie muzeum pracowali m.in. Mariusz Hermansdorfer (dyrektor 1983–2013) i od 2014 dr Piotr Oszczanowski. 6 sierpnia 2024 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło zamiar rozpisania konkursu na stanowisko dyrektora.
Budynek i jego otoczenie
Obecny gmach powstał w latach 1883–1886 w stylu późnego neorenesansu według projektu Karla Friedricha Endella jako siedziba Zarządu Prowincji Śląskiej. Budynek ucierpiał częściowo w czasie II wojny światowej. W latach 1946–1947 przeprowadzono odbudowę i adaptację wnętrz na cele muzealne.
Budynek stoi nad brzegiem Odry przy bulwarze Xawerego Dunikowskiego i placu Powstańców Warszawy. W najbliższym otoczeniu znajdują się liczne rzeźby: przy wejściu ustawiono brązowe posągi Albrechta Dürera i Michała Anioła autorstwa Augusta Hertla, przy południowo-zachodnim narożniku stoi rzeźba "Alegoria rybołówstwa" Christiana Behrensa, a od strony rzeki zaprezentowano grupę rzeźb "Rycerze króla Artura" Magdaleny Abakanowicz.
Co obejmują zbiory i galerie stałe?
Kolekcja liczy ponad 200 000 obiektów i obejmuje wszystkie dziedziny sztuki. Trzon zbiorów pochodzi z obszaru Wrocławia i Dolnego Śląska; znaczną część eksponatów przekazano z dawnych muzeów niemieckich. Do zbiorów trafiły też prace przekazane w 1946 roku z galerii lwowskich i kijowskich. Muzeum regularnie dokonuje zakupów dzieł malarstwa, grafiki, rzeźby i rzemiosła artystycznego, dzięki czemu kolekcja się powiększa.
W gmachu głównym ekspozycja podzielona jest na sześć galerii stałych. Przez dłuższy czas istniała wystawa "Cudo-twórcy" przygotowana z okazji 70. rocznicy otwarcia, prezentująca trzy kolekcje — sztukę Bliskiego i Dalekiego Wschodu, rzemiosło artystyczne i kulturę materialną oraz współczesną ceramikę i szkło — a niektóre z prac oraz kolekcji sztuki współczesnej eksponowane są w oddziale Pawilon Czterech Kopuł.
Jakie zbiory tworzą najważniejsze galerie?
Lapidarium prezentuje kilkanaście rzeźb kamiennych i fragmentów architektonicznych od XII do XVI wieku, w tym XII-wieczny tympanon z Ołbina oraz nagrobki książąt śląskich — centralnym zabytkiem jest nagrobek księcia Henryka IV Probusa. W lapidarium znajduje się także gotycka Pietà z około 1400 roku pochodząca z kościoła na Piasku oraz zestaw sześciu XV-wiecznych witraży o intensywnej kolorystyce.
Galeria sztuki śląskiej XIV–XVI w. zawiera cenne przykłady gotyckiej sztuki sakralnej — Madonny na Lwach, Piękne Madonny, malarstwo tablicowe i rzeźbę drewnianą. Część korytarzy zajmują zbiory rzemiosła artystycznego: zamki, klucze, monety i pieczęcie.
Galeria sztuki śląskiej XVII–XIX w. eksponuje epitafia renesansowe, manierystyczne i barokowe, rzeźbę sakralną oraz obrazy Michaela Leopolda Willmanna. Na korytarzach pokazane są dawne formy rzemiosła — broń, wyroby złotnicze, porcelana, fajans i gobeliny. Sekcja sztuki polskiej XVII–XIX w. zawiera głównie malarstwo pochodzące ze zbiorów lwowskich i kijowskich, z pracami takich twórców jak Marcello Bacciarelli, Bernardo Bellotto, Jacek Malczewski czy Jan Matejko.
W galerii sztuki europejskiej zgromadzono ponad 200 obrazów od renesansu po pierwszą połowę XX wieku. W kolekcji znajdują się prace m.in. Bernardo Bellotta, Wassily'ego Kandinsky'ego, Pieter Brueghela młodszego oraz Francisco de Zurbarána.
Jakie wystawy specjalne ma muzeum?
W ramach wystawy stałej "Cudo-twórcy" przygotowanej na 70. rocznicę muzeum pokazano trzy kolekcje obejmujące sztukę Azji, rzemiosło artystyczne i współczesną ceramikę oraz szkło. Wśród eksponatów tej wystawy wymieniane są m.in. zbroja japońskiego samuraja, sukienka z jedwabiu oraz radio znane jako "szarotka".
Jak muzeum działa poza gmachami głównymi?
Muzeum Narodowe we Wrocławiu prowadzi także trzy oddziały: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu, Panoramę Racławicką oraz Pawilon Czterech Kopuł. Wiele prezentowanych w nich zbiorów koreluje z kolekcjami gmachu głównego.
Muzeum posiada ponad 200 000 obiektów.
Informacje praktyczne
- Adres: plac Powstańców Warszawy 5, 50-153 Wrocław — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: sob–nd 10:30–18:00, wt–pt 10:00–17:00
- Telefon: +48713725150
- Strona internetowa: mnwr.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (9 666 opinii)
