Pałac Królewski w centrum Wrocławia to zespół budynków o złożonej historii i wielowarstwowej architekturze. Początkowo wzniesiony na początku XVIII wieku jako rezydencja prywatna, od połowy XVIII wieku stał się rezydencją królów Prus. Współcześnie pełni funkcję muzealną i obejmuje m.in. odrestaurowane komnaty królewskie oraz wystawy stałe.
Jak powstał pałac i kto go zaprojektował?
Pierwszy pałac został wzniesiony około 1710 roku z inicjatywy barona Hansa Ernta von Pein und Wechmar; prace kontynuował jego spadkobierca Johannes Ernst von Pein und Wechmat. 6 listopada 1717 roku obiekt odkupił baron Heinrich Gottfried von Spätgen za 1333 i 1/3 pruskich talarów. Autorem projektu był Lucas von Hildebrandt, autor wiedeńskiego Belwederu i projektów innych rezydencji.
Główny budynek usytuowano w głębi działki. W pierzei ulicznej postawiono piętrowy dom pełniący rolę kordegardy; jego wizerunek zachował się na rycinie Johanna Davida Schleuena. Pałac miał trzy kondygnacje, elewacje artykułowane pilastrami wielkiego porządku i boniowany parter. Na elewacjach pojawiały się ryzality, a portale balkonowe różniły się detalami kolumn i balustrad, przy czym wykonawcami wykończeń byli m.in. Philipp Winckler lub Johann Baptista Limberg.
Kiedy pałac stał się siedzibą królewską?
W 1750 roku pałac wykupił król Prus Fryderyk II Wielki; od tego momentu obiekt nosił nazwę pałacu królewskiego, bywał też określany jako fryderycjański. Po nabyciu otoczono dziedziniec niskimi oficynami, a pod koniec XVIII wieku rozbudowano budynek od strony ogrodu.
W latach 1796–1797 Carl Gotthard Langhans dobudował długie, wąskie skrzydło południowo-zachodnie sięgające do fortyfikacji przy obecnym placu Wolności. Na końcu tego skrzydła, nad przejazdem, umieszczono sypialnię i gabinet królewski, co umożliwiało obserwację manewrów wojskowych i kontrolę nad obroną miasta. W połowie XIX wieku Friedrich August Stüler rozbudował pałac w stylu neorenesansowym, dobudowując skrzydło południowe z arkadowymi pawilonami oraz przebudowując dziedziniec honorowy; powstałe skrzydła północne nadawały całości klasycystyczny porządek.
Pałac stał się dominantą nowo ukształtowanego placu Ćwiczeń — późniejszego placu Wolności — otoczonego monumentalnymi gmachami teatru, komendantury, sądu i zgromadzenia stanów. Plac służył defiladom i reprezentował pruską pozycję w mieście. Po I wojnie światowej pałac przekształcono w muzeum, a w międzywojennych planach rozważano modyfikacje komunikacyjne i architektoniczne budynku.
Co się stało po 1945 i jak pałac funkcjonuje dziś?
W czasie II wojny światowej południowe i południowo-zachodnie skrzydło pałacu uległy spaleniu. Zniszczone części wyburzono w latach 60. XX wieku; ocalał budynek kuchni i zachodni pawilon arkadowy, który wykorzystywały m.in. stowarzyszenia kulturalne oraz jako tymczasowa siedziba muzeum etnograficznego.
Pozostałe skrzydła odbudowano w ramach obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego ze składek na Społeczny Fundusz Odbudowy Stolicy i Kraju. Skrzydło północno‑wschodnie przedłużono o jedną oś okienną i wzniesiono nową elewację od strony przejazdu. Po remoncie, 19 kwietnia 2009 roku, otwarto w pałacu Muzeum Miejskie Wrocławia z barokowym ogrodem. W części budynku odtworzono komnaty królewskie; dwa skrzydła zajmuje wystawa "1000 lat Wrocławia", na której pokazano blisko trzy tysiące eksponatów pochodzących z kolekcji polskich i niemieckich darczyńców oraz zasobów lokalnych instytucji kultury.
Jak zwiedzać pałac?
Pałac pełni funkcję siedziby muzealnej, dlatego zwiedzanie obejmuje prezentacje wystaw stałych oraz odrestaurowane pomieszczenia reprezentacyjne. Część zbiorów zaprezentowano w dwu skrzydłach gmachu jako przekrój dziejów miasta, a odtworzone komnaty ilustrują królewską funkcję obiektu w przeszłości.
Materiały opisują zawartość wystaw i zakres prac konserwatorskich, nie podają jednak szczegółowych informacji o trasie zwiedzania, czasie typowej wizyty ani o warunkach wstępu.
Informacje praktyczne
- Adres: Kazimierza Wielkiego 35, 50-077 Wrocław — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: nd 10:00–18:00, śr–sob 11:00–17:00
- Telefon: +48713916958
- Strona internetowa: muzeum.miejskie.wroclaw.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (3 149 opinii)
