Pawilon Czterech Kopuł powstał jako część zespołu wystawowego przy Hali Stulecia. Zaprojektował go Hans Poelzig, a budowę zrealizowała firma Schlesische Beton Baugesellschaft między sierpniem 1912 a lutym 1913. Obiekt zlokalizowano obok Pergoli i Ogrodu Japońskiego, na terenie przeznaczonym do ekspozycji jubileuszowych.
Czym był pawilon podczas Wystawy Stulecia?
Pomysł zorganizowania Wystawy Stulecia wysunął dyrektor Śląskiego Muzeum Rzemiosła Artystycznego i Starożytności, Karl Masner. Pawilon miał służyć prezentacji wystawy historycznej i został ustawiony tuż przy Hali Stulecia jako jeden z obiektów towarzyszących. Na wewnętrznym dziedzińcu znajdowała się fontanna z rzeźbą Ateny autorstwa profesora Roberta Bednorza; rzeźba nie zachowała się do czasów współczesnych.
Wystawa historyczna była dostępna dla zwiedzających od 20 maja do 26 października 1913 roku. W 56 salach pokazano historię wojen i bitew oraz sylwetki ważnych postaci. W największej, Północnej Kopule umieszczono ekspozycję poświęconą dziejom Wrocławia podczas wojen napoleońskich wraz z oryginałem odezwy Fryderyka Wilhelma III "An Mein Volk".
Jak zmieniał się pawilon w XX wieku?
W 1920 roku w pawilonie odbyła się „Wielka Wystawa Sztuk”, na której pokazano prace współczesnych artystów, między innymi Paula Klee, Karla Schmidta-Rottluffa i Oskara Molla. W 1929 roku obiekt gościł wystawę "Mieszkanie i Miejsce Pracy" poświęconą zasadom projektowania miast i urbanistyce.
Pawilon nie uległ zniszczeniu podczas działań drugiej wojny światowej. W 1948 roku, podczas Wystawy Ziem Odzyskanych (21 lipca–31 października), w jego salach zorganizowano ekspozycję historyczną z salami o nazwach: Sala Zwycięstwa, Sala Zniszczeń, Sala Jedności Śląska i Sala Węgla. Przed pawilonem ustawiono wówczas 106-metrową iglicę, a wystawę obejrzało 1 milion osób.
W maju 1951 roku w jednej z kopuł urządzono planetarium z wykorzystaniem elementów Zeiss znalezionych w miejscowym obserwatorium; planetarium udostępniono publiczności, a w 1953 roku przeniesiono je do rotundy Hali Ludowej. W 1953 roku w Pawilonie działała także Wytwórnia Filmów Fabularnych, która korzystała z pomieszczeń jako atelier filmowe.
Co mieści się dziś w Pawilonie?
W 2009 roku obiekt przejęło Muzeum Narodowe we Wrocławiu. W maju 2013 rozpoczęto generalny remont przystosowujący pawilon do ekspozycji sztuki współczesnej. Remont powiększył powierzchnię wystawienniczą o ponad sześć tysięcy metrów kwadratowych. Prace zakończono w czerwcu 2015 roku.
Od 25 czerwca 2016 roku w Pawilonie działa Muzeum Sztuki Współczesnej — Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Wokół obiektu zaaranżowano plenerową galerię rzeźby. W zbiorach oddziału znajdują się prace między innymi Magdaleny Abakanowicz, Pawła Althamera, Mirosława Bałki, Stanisława Fijałkowskiego, Władysława Hasiora, Tadeusza Kantora, Katarzyny Kozyry, Jana Lebensteina, Jerzego Nowosielskiego i Aliny Szapocznikow.
Jaka jest architektura Pawilonu?
Pawilon jest budynkiem jednokondygnacyjnym, bez piwnic, o konstrukcji żelbetowej. Cztery skrzydła otaczają wewnętrzny dziedziniec. W części środkowej każdego ze skrzydeł umieszczono kopułę; kopuły wschodnia i zachodnia mają plan koła, natomiast południowa i północna — plan elipsy.
Czy Pawilon znajduje się na liście UNESCO?
Obiekt wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2006 roku razem z sąsiadującą Halą Stulecia.
Informacje praktyczne
- Adres: Wystawowa 1, 51-618 Wrocław — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: nd 10:00–18:00, wt–cz 10:00–17:00, pt 10:00–19:00, sob 10:00–20:00
- Telefon: +48717127189
- Strona internetowa: mnwr.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (2 921 opinii)
