8 września 2026 w siedzibie Muzeum Historii Polski poznano laureatów ogólnopolskiego plebiscytu „Wydarzenie Historyczne Roku 2025”. Konkurs obejmował trzy kategorie: Edukacja, Wydarzenie i Wystawa. W finałowej piętnastce znalazły się projekty realizowane przez instytucje z różnych miast Polski, a zwycięzcy wyłoniono przy udziale jury i głosów publiczności.
Kto zdobył nagrody?
W kategorii Edukacja pierwsze miejsce zajął projekt Szlak Piastowski z klocków LEGO, przygotowany przez Klaster Turystyczny Szlak Piastowski oraz Brzeskie Centrum Kultury i Historii Wahadło. Mobilna wystawa odwiedziła 19 miejscowości i prezentowała makiety historycznych obiektów, takich jak Ostrów Lednicki oraz katedra gnieźnieńska z XI wieku. Ekspozycji towarzyszyły plansze edukacyjne i warsztaty, podczas których uczestnicy budowali królewskie insygnia z klocków.
W kategorii Wydarzenie triumfował projekt Gniezno – Miasto Koronacji. Tysiąc lat Historii przygotowany przez Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie. Program obejmował cykl wydarzeń, w tym dwanaście warsztatów rękodzielniczych, „Średniowieczny weekend tańca” na rynku oraz interaktywną wioskę dla dzieci przedstawiającą świat rycerzy, rzemieślników i mieszczan.
W kategorii Wystawa nagrodzono ekspozycję Magiczny dywan. Podróże w czasie przygotowaną przez Poznańskie Centrum Dziedzictwa. Wystawa adresowana była do rodzin z dziećmi w wieku 3–9 lat i opierała się na ilustrowanej książce „Magiczny dywan. Opowieści z Ostrowa Tumskiego”. Zwiedzający mogli przenieść się między epokami i poznać m.in. gród Mieszka I, przyrodę doliny Cybiny oraz poznańską katedrę.
Jak przebiegał wybór laureatów?
Do plebiscytu zgłoszono 250 projektów: 49 w kategorii Wystawa, 108 w kategorii Wydarzenie i 86 w kategorii Edukacja. Komisja konkursowa wybrała finałową piętnastkę, a dalej głosowali internauci. W internetowym głosowaniu oddano 18 858 głosów. Wyniki ogłoszono podczas gali organizowanej przez Muzeum Historii Polski.
W skład komisji weszli: prof. Jolanta Choińska-Mika (przewodnicząca, Uniwersytet Warszawski, członek Rady MHP), Wojciech Duch (redaktor naczelny historia.org.pl), Mariusz Cieślik (dziennikarz i prozaik), dr Marek Mutor (Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Wrocławiu), Rafał Rogulski (Europejska Sieć Pamięć i Solidarność) oraz Gabriela Sierocińska-Dec (zastępca dyrektora Muzeum Historii Polski ds. partycypacji).
Nagroda Jury i Nagroda Specjalna
Jury przyznało odrębną nagrodę projektowi 4 x Nowoczesność realizowanemu przez Muzeum Narodowe w Krakowie w latach 2020–2025. Cykl obejmował cztery wystawy poświęcone różnym ujęciom nowoczesności w polskiej sztuce, designie i architekturze oraz towarzyszące im katalogi, sesje naukowe i programy edukacyjne.
Specjalną nagrodę Muzeum Historii Polski otrzymała wystawa stała DNA Wałcza w Muzeum Ziemi Wałeckiej. Ekspozycja powstała na podstawie spotkań z mieszkańcami powiatu wałeckiego i ich potomkami. Zgromadzono niemal 2 000 eksponatów oraz kilkadziesiąt godzin nagrań; wystawa składa się z ośmiu modułów i jest wsparta działaniami wydawniczymi oraz edukacyjnymi.
Kto zaprojektował nagrody i kto był partnerem?
Autorem statuetki plebiscytu jest krakowski rzeźbiarz Maciej Zychowicz. Projekty graficzne przygotował dr Ryszard Kajzer ze Zerkaj Studio. Plebiscyt objęty był honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a partnerami merytorycznymi i medialnymi byli m.in. historia.org.pl oraz dzieje.pl.
W finale znalazły się projekty reprezentujące różne formy popularyzowania historii: wystawy, projekty edukacyjne i cykle wydarzeń. Gala odbyła się w siedzibie Muzeum Historii Polski.
